a

Mapsino Tarihi

Bilinen En Eski Bilgiler; Mapsino’nun tarihine ilişkin olarak maalesef çok eskilere gidemiyoruz, yazılı kaynaklarda Mapsino’ya rastlanılmıyor, sadece güzel bir köy olduğuna dair ibarelere yer veriliyor. Halen hayatta olan yaşlı mapsinoluların aktardıklarıyla ancak 1900’lerin başına kadar gidebiliyoruz. Emekli yargıç Rahmi Mollaalioğlu büyüğümüzün bize ulaştırılmış notlarında Aşağı Mahalle’de Kubbeli Çeşme civarında (Zekibey’in evinin alt kısmı- Kara’nın evi civarı) 4 adet Müslüman evi 5-10 adet de rum evi bulunduğu belirtilmektedir. Mübadele öncesinde rum nüfusunun asıl olarak yoğunlukta olduğu yerin Zisino olduğu söylenmektedir (Zisino’da Rumlardan kalma bir kilise maalesef yıkılmıştır). Yaşlı mapsinoluların aktardığına göre Zisino ve Mapsino bölgesinde rumlarla herhangi bir çatışma yaşanmamış, sorunlu bir dönem geçirilmemiştir.

Mapsino’ya niçin Mapsino dendiği, Mapsino”un ne anlama geldiği ve konuşulan dilin nasıl, kimlerden öğrenildiği, bölgede yaşamış olan rumlarla bağlantısının ne şekilde olduğu konusunda çeşitli rivayetler vardır; ama bu konularda yazılı belgelere ulaşamıyoruz.

Mapsino bazı büyüklerimize göre rumcadaki mipsino (pişirme) kelimesinden, bazılarına göre ise yine rumca map-(din), sino-(hücum) kelimelerinin birleşmesinden oluşmaktadır. Mapsino’ya Türkçe isim konurken niçin Gürpınar konduğu, bu ismin neye izafe edildiği konusunda da elimizde bir bilgi mevcut değildir.

Mapsino 1. Dünya Savaşı’nda 1 hafta Rus işgalinde kalmıştır. Yaşlıların aktardığına göre rus askerleriyle mapsinolular arasında herhangi bir sorun yaşanmamış, rus askerler halka iyi davranmıştır. Rusların köyden çekilişi hızlı olmuş, köy halkı olan biteni anlamamıştır.

Haziran-Temmuz 1929 sel felaketinden fazla etkilenmemiştir. Bunda Mapsino’nun göreli olarak daha düz bir arazi yapısına sahip olmasının payı büyüktür.

II. Dünya Savaşı dönemi tüm ülkede olduğu gibi Mapsinoda da kıtlıkla özdeşleştirilmiş, savaşa girme ihtimaline karşı yapılan stoklar mapsinoluların da buğday kıtlığı çekmesine yol açmıştır. Yaşlı mapsinolular söz konusu dönemde çektikleri sıkıntıların çok büyük olduğunu ifade etmektedirler.

1940’lı yıllar cumhuriyet devrimlerinin köye ulaştığı yıllar olmuştur. Köyde ilkokul açılmış, Türkçe öğretilmeye başlanmıştır.

1950’lerde Polis Muhtar döneminde su şebekesi vasıtasıyla komlardan köye ilk içme suyu getirilmiştir.

1960’lara kadar Mapsino’nun Taşhan’la bağlantısı bir patika yol olmuştur. Yunus Öztürk’ün muhtarlığı döneminde Mapsino-Taşhan arası yol mesafesi köydeki hane sayısına bölünmüş, her hane üzerine düşen mesafede yolu kendisi yapmıştır. 1973 yılında Mapsino köyü belediye yapılmış, Gürpınar Belediyesi kurulmuştur. İlk belediye başkanı Mahmut Şentürk’ tür. Mahmut Şentürk 3 dönem arka arkaya belediye başkanlığı yapmıştır. Sonrasındaki belediye başkanları ise sırasıyla 12 Eylül Darbesi sonrası Hasan Yılmaz, Ziya Al; 1983 seçimleri sonrasında sırasıyla Yunus Öztürk, Dursun Bayraktar, Ömer İnan, İbrahim Şentürk, Eyüp Tural, Ömer İnan ve son olarak Mehmet Öztürk.

1960-70’li yıllar köyün göç verdiği yıllardır. Almanya’ya gidenlerin yanında Samsun, İstanbul ve İzmir mapsinoluların başlıca göç ettiği yerler olmuşlardır.

Mapsino’nun elektriğe kavuştuğu yıl 1979’dur. 1979 yılına değin halkın aydınlatma cihazı gazyağı lambaları olmuştur.